Chứng thực (Authentication) trong mạng không dây -

Các yếu tố chứng thực (Factors of Authentication)

• Something you know – Điều bạn biết
  Ví dụ: mật khẩu, PIN, câu hỏi bảo mật.
  Đây là phương thức phổ biến nhất, nhưng dễ gặp rủi ro: người dùng quên mật khẩu, ghi ra giấy hoặc bị lộ qua tấn công phishing/brute-force.

• Something you have – Điều bạn sở hữu
  Ví dụ: smartcard, token, thiết bị OTP, điện thoại có app xác thực (Google Authenticator, Duo…).
  Ưu điểm: không bị quên. Nhược điểm: dễ bị mất, đánh cắp, hoặc sao chép.

• Something you are – Điều bạn là (yếu tố sinh trắc học)
  Ví dụ: vân tay, mống mắt, khuôn mặt, giọng nói.
  Đây là yếu tố duy nhất và khó giả mạo, nhưng yêu cầu cảm biến vật lý và có thể gây bất tiện trong môi trường Wi-Fi (dù lại rất hữu ích khi xác thực máy móc hoặc thiết bị chuyên dụng).

• Something you do – Hành vi hoặc đặc điểm hành động
  Ví dụ: cách gõ bàn phím, cách di chuyển chuột.
  Đây là yếu tố mới, thường dùng kết hợp trong behavioral authentication.

User Authentication vs. Device Authentication

• User Authentication:
  Chứng thực dựa trên danh tính người dùng (username/password, certificate, MFA).
  Đây là cách phổ biến để đảm bảo đúng cá nhân được phép truy cập tài nguyên.

• Device Authentication:
  Chứng thực dựa trên đặc điểm phần cứng hoặc định danh thiết bị (ví dụ: MAC address, certificate gắn với TPM chip).
  Thiết bị có thể thực hiện trao đổi thuật toán để chứng minh sự hiện diện của một giá trị bí mật.

Authentication trong kiến trúc mạng

• Layer 2 Authentication:
  Xảy ra tại switch hoặc Access Point (ví dụ: 802.1X với EAP).
  Người dùng/thiết bị phải xác thực trước khi có thể tham gia mạng.

• Layer 3 Authentication:
  Diễn ra khi thiết bị đã có kết nối IP, dùng cơ chế như web portal, VPN authentication.
  Phù hợp cho các môi trường yêu cầu xác thực ứng dụng hoặc truy cập từ xa.